24 października 2016 r. w bibliotece ZS nr 1 w Mławie odbyło się spotkanie z doc. dr Leszkiem Zygnerem. Dr Zygner zaszczycił nas swoją obecnością na zaproszenie Kierownika mławskiej Biblioteki Pedagogicznej – Agaty Mierzwy. Było to już kolejne spotkanie z tym wybitnym naukowcem badającym historię kultury żydowskiej, zorganizowane przez mławską filię Biblioteki Pedagogicznej w Ciechanowie.
Spotkanie poświęcone było promocji wydanej przez Stację Naukową im. prof. St. Herbsta w Mławie “Księgi pamięci Żydów mławskich“, tłumaczonej z jidysz, a której redaktorem wydania polskiego był dr Zygner. Powyższa publikacja to efekt wielomiesięcznej pracy zespołu tłumaczy. Zamieszczono w niej polskie tłumaczenia większości wydanych w 1950 roku w Nowym Jorku oryginalnych tekstów mławskiego pinkasu („kronik”). Jest ona szczególnym źródłem informacji o tysiącach mieszkańców dawnej Mławy po których do dnia dzisiejszego zostały nieliczne pamiątki. Zamieszczone w księdze relacje są subiektywnym odbiorem wydarzeń jakie miały miejsce przed i w czasie II wojny światowej w Mławie, a w których uczestniczyły jak napisał dr Zygner w przedmowie do „Księgi…”, zarówno wybitne osobistości, jak i „szeregowcy historii” rzemieślnicy, żebracy, „dziwacy”. Opisy zamieszczone w „Księdze” mimo wszystko są kopalnią informacji na temat życia w przedwojennej Mławie, oraz wydarzeń jakie w tym okresie się rozgrywały.
Dr Zygner na dłuższy czas zatrzymał się przy czterech wybitnych postaciach, wpisujących się w historię i kulturę Mławy. Pierwszą z nich była Ala Gołomb-Grinberg– wychowywana w spolonizowanej rodzinie, do której przychodzili zarówno Żydzi jak i Polacy. Była dyplomowaną pielęgniarką. Z narażeniem własnego życia ratowała żydowskie dzieci. Opiekowała się dziećmi, których rodzice już nie żyli. Mogła się uratować, ponieważ miała wielu znajomych po aryjskiej stronie, ale postanowiła do ostatniej chwili pozostać z żydowskimi dziećmi. Pan doktor porównał Alę Gołomb do Janusza Korczaka.
Kolejną wielką postacią wywodzącą się z Mławy był Józef Opatoszu– ojciec nowelistyki żydowskiej. Wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie pisał nowele, których bohaterowie przypominali postaci z Mazowsza.
Wiktor Young– jego rodzice, polscy Żydzi mieszkali w Mławie skąd wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych. W Hollywood był najsławniejszym twórcą muzyki filmowej.
Wiktor Alter– polityk wywodzący się z zamożnej rodziny mławskich Żydów. Jego rodzina posiadała bogate zbiory biblioteczne z literaturą żydowska. Działał w partii socjalistycznej. Został rozstrzelany przez sowiecką władzę.
Spotkanie było cenną lekcją w trakcie której doktor Zygner zabrał uczestników w podróż śladami historii Mławy. Na zakończenie wszyscy obecni, tak uczniowie jak i nauczyciele mieli możliwość zadania pytań.
